KOMPLEKSOWA OBSŁUGA
RYNKU KRUSZYW W POLSCE

Kruszywa łamane w likwidacji wielkowymiarowych płytkich pustek podziemnych

Przy pracach zabezpieczających powierzchnię terenu narażoną na występowanie deformacji nieciągłych, takich jak wypełnianie płytkich pustek podziemnych oraz likwidacja starych zrobów i wyrobisk górniczych, stosowane są powszechnie mieszaniny drobnofrakcyjne, sporządzane najczęściej z popiołów lotnych lub handlowych spoiw mineralnych. W niektórych sytuacjach korzystne może być zastosowanie kruszyw lub odpadów skalnych o odpowiednim uziarnieniu w celu uzyskania większej skuteczności prac zabezpieczających i ograniczenia ich kosztów. W artykule przedstawiono wyniki badań laboratoryjnych dotyczących zestalania szkieletu kruszywa skalnego mieszaninami popiołowo-wodnymi oraz omówiono warunki stosowania kruszyw jako pomocniczego materiału do wypełniania pustek podziemnych.
Górnictwo rud metali i węgla kamiennego na terenie Górnośląskiego Zagłębia Węglowego (GZW) pozostawiło po sobie ogromne liczby pustek i stref rozluźnień w górotworze, które - w przypadku niewielkiej głębokości prowadzenia historycznej eksploatacji złóż - stwarzają obecnie poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa ludności i użytkowania obiektów powierzchniowych, a także ograniczają możliwości adaptacji zdegradowanych terenów pogórniczych do współczesnych form ich zagospodarowania [5, 11, 12]. 

Do wypełniania różnego rodzaju pustek i stref rozluźnień związanych z działalnością górniczą powszechnie stosowane są mieszaniny wody i materiałów drobnoziarnistych, zwykle wykazujących właściwości wiążące (np. [14, 16]). Pośród wielu czynników, dzięki którym mieszaniny drobnofrakcyjne nadają się do wypełniania pustek i stref rozluźnień, można wymienić m.in. łatwość ich transportu do miejsc przeznaczenia oraz swobodny rozpływ w wypełnianej przestrzeni. 

Ten ostatni czynnik zapewnia możliwie szczelne wypełnienie pustek o nieregularnych kształtach i znacznej rozpiętości pionowej - np. hydraulicznie połączonych pozostałości wyrobisk na różnych poziomach (rys. 1A), wydłużonych - np. pozostałości po wyrobiskach chodnikowych (rys. 1B), a także takich, które zostały nawiercone otworami wiertniczymi w niekorzystnym dla ich wypełniania miejscu (rys. 1C). 

Mieszaniny takie mogą być też stosowane do wypełniania stref rozluźnień i pustek o niewielkich rozmiarach. 

2. W pływ połączeń hydraulicznych w górotworze na skuteczność likwidacji pustek i stref rozluźnień 

Celem likwidacji pustek i stref rozluźnień jest ich szczelne wypełnienie i wzmocnienie otaczającego górotworu za pomocą materiału zapewniającego stateczność nadległych warstw górotworu. Można to osiągnąć, wykorzystując mieszaniny o specjalnie dobranych dla danych warunków zastosowania właściwościach fizycznych i mechanicznych. 

Ten ostatni czynnik zapewnia możliwie szczelne wypełnienie pustek o nieregularnych kształtach i znacznej rozpiętości pionowej - np. hydraulicznie połączonych pozostałości wyrobisk na różnych poziomach (rys. 1A), wydłużonych - np. pozostałości po wyrobiskach chodnikowych (rys. 1B), a także takich, które zostały nawiercone otworami wiertniczymi w niekorzystnym dla ich wypełniania miejscu (rys. 1C). 

Mieszaniny takie mogą być też stosowane do wypełniania stref rozluźnień i pustek o niewielkich rozmiarach. 

2. W pływ połączeń hydraulicznych w górotworze na skuteczność likwidacji pustek i stref rozluźnień 

Celem likwidacji pustek i stref rozluźnień jest ich szczelne wypełnienie i wzmocnienie otaczającego górotworu za pomocą materiału zapewniającego stateczność nadległych warstw górotworu. Można to osiągnąć, wykorzystując mieszaniny o specjalnie dobranych dla danych warunków zastosowania właściwościach fizycznych i mechanicznych. 
c.d. i źródło: www.wnp.pl